Via PanAm | Boekanalyse

Via PanAm

Kadir van Lohuizen

Feitelijke informatie

  • Titel: Via PanAm door Kadir van Lohuizen
  • Gemaakt: Maart 2011 – Maart 2012
  • Gepubliceerd & Uitgegeven: 2013 door Ydoc Publishing & Paradox allebei in Edam
  • Oplage: 2000 stuks
  • Aantal pagina’s: 420

Context van het boek

  • Hoe is het werk destijds ontvangen?
    Het werk is erg goed ontvangen en Kadir is uitgenodigd bij meerdere interviews om te vertellen over dit werk, zowel radio als televisie en in magazine’s. Hij wordt vermeld‌ in de shortlist van de Dutch Doc Award 2013 en is daar toen ook voor genomineerd.
  • Overeenkomsten/verschillen met de reacties heden ten dage? 
    Het is een heel recent project, aan het einde van het voorwoord van Kadir in dit boek staat “October, 2013” en het project zelf is in 2011-2012 gemaakt. De reacties nu zullen dus zo goed als zeker niet veel verschillen en het project past nog volledig in deze tijd, zeker met de immigratie crisis waar Europa nu mee te maken heeft. Ik denk dat dit project kan helpen bij het vormen van een meer doordacht beeld over deze mensen die naar Europa komen.

Onderwerp/thema 

  • Wat is het onderwerp/thema? 
    Het thema van dit boek is migratie. Daarbij is het onderwerp de afstanden die vele migranten afleggen naar hun nieuwe thuis, welke routes ze over reizen en wat ze ervoor over hebben om niet alleen voor henzelf maar vaak juist voor hun familie veiligheid, werk, betere huisvesting, onderwijs en/of gezondheidszorg te vinden.
  • Was er een specifieke aanleiding om voor dit onderwerp/thema te kiezen? 
    Kadir werkt graag aan langere projecten waar hij zijn ziel en zaligheid in kwijt kan en was heel erg op zoek om iets over migratie te doen. Hoewel migratie altijd al heeft bestaan wordt er vaak gedacht dat dit een nieuw fenomeen is waarbij het aankomen van immigranten wordt gezien als een bedreiging. Met dit boek wilt hij bijdragen aan een beter begrip voor migratie. Hij heeft gekozen voor de Amerika’s (Noord, Midden en Zuid) waar een groot deel van de bevolking hun oorsprong ergens anders vinden.
  • Wat is de vraag/probleemstelling/uitgangspunt? 
    Waarom worden mensen uit hun oorspronkelijke woonplaats verdreven en welke afstanden leggen ze af op zoek naar een beter thuis?

Research

  • Is het zelfonderzoek geweest om eigen overwegingen in kaart te brengen? 
    Ja, hij wilde verhalen vertellen die verrassend en minder bekend waren. Het oorspronkelijke idee was een klassieke fotoreportage die hij in de normale media wilde publiceren maar dit liep uiteindelijk helemaal uit de hand.
  • Is het onderzoek geweest om vooral antwoord te vinden op eigen vragen? 
    Ja, hij wilde er achter komen wat de ervaring is van de grote afstanden die worden afgelegd, waarom mensen huis en haard verlaten om deze afstanden af te leggen en heeft zijn eigen vooroordelen moeten corrigeren door nieuwe inzichten die hij kreeg. In het boek heeft hij uitgebreid zijn bevindingen uitgewerkt met veel tekst, kaarten en grafieken.
  • Zijn het observaties geweest van gebeurtenissen die toevallig plaatsvonden? 
    Ja en, hij is verhalen gaan documenteren die hij tijdens zijn reis allemaal tegen kwam maar sommige verhalen waren geresearched. Dit moest allemaal ook in een behoorlijk tempo aangezien hij een grote afstand af te leggen had en minstens één verhaal per week moest produceren.
  • Zijn het observaties geweest van georganiseerde gebeurtenissen? 
    Deels, vaak waren de verhalen van tevoren geresearched en wist hij wat hij ging doen maar sommige verhalen kwam hij gewoon tegen.
  • Is er dossieronderzoek aan vooraf gegaan?
    Ja, hij werkte met lokale mensen en had een producer in Nederland, Paradox.
  • Is er literatuuronderzoek geweest? 
    Ja, hij heeft heel veel informatie in zijn boek verwerkt over migratiestromen, demografie en andere statistiek in combinatie met grafieken en figuren.
  • Interviews 
    Ja, hij heeft met veel lokale mensen gewerkt en geïnterviewd om hun verhalen te horen over migratie, waar ze naartoe willen, waarom ze dat willen, hoe het zit met werkloosheid, waarom ze denken dat het ergens anders beter zou zijn, enzovoort.

Concept

  • Via welke ingang heeft de fotograaf het onderwerp benaderd? 
    Kadir is zelf de migratieroutes gaan volgen met als houvast de Pan-American Highway. Hij begon zelf veel zuidelijker dan het begin van deze weg in de meest zuidelijke settlement van Chili, waar halverwege het land pas deze weg begint. Door de mensen die hij onderweg tegenkwam en de contacten waar hij mee samenwerkte heeft hij dit project kunnen maken.
  • Is er sprake van een gesloten of een open situatie? 
    Een open situatie, hij heeft heel veel mensen kunnen benaderen en had toegang tot veel informatie over dit onderwerp.
  • Is er sprake van een exemplarische situatie? 
    Ja, dit is een project dat gaat over een onderwerp wat over de hele wereld plaatsvind en migratie blijft migratie. Natuurlijk is er variatie in de situaties, de verschillen in cultuur en geografische locaties maar de kern van migratie is eigenlijk overal wel hetzelfde en aan dit werk zou je goed een voorbeeld kunnen nemen.
  • Is er sprake van één of meerdere fotografische genres? 
    Meerdere, het boek zit vol met portretten, landschapsfotografie, interieurfotografie, close-ups, stillevens, hier en daar een lekker vaag beeld. Het is een heel gevarieerd project.
  • Welke mogelijkheden heeft hij uitgesloten? 
    Om de mensen uit dit project als zielig en zwak af te beelden. Natuurlijk laat hij zien hoe moeilijk mensen het hebben en de strubbelingen waar ze mee te maken hebben maar als ik zo door het boek blader krijg ik juist de indruk dat het hele sterke mensen zijn met een positieve geest die niet zomaar neer te halen zijn.
  • Hoe heeft de fotograaf het onderwerp verbeeld? 
    Ik denk op een realistische en serieuze manier met een ietwat donkere toon omdat het een zwaar onderwerp omvat en hij daarbij ook de armoede, opvangkampen en slums laat zien. Daarbij wordt dat effect ook heel erg versterkt omdat een groot deel van de foto’s in dit boek in zwart/wit zijn wat een sterker dramatisch effect meegeeft aan de beelden. Maar ik vind daarbij wel dat hij laat zien hoe sterk en vindingrijk deze mensen zijn en een leven weten te leiden in absoluut niet ideale omstandigheden.
  • Welke keuzes liggen daaraan ten grondslag en welke keuzes heeft hij uitgesloten? 
    Door heel documentair te werk te gaan en duidelijk in beeld te brengen wat hij tijdens zijn reis allemaal tegenkomt. Bijvoorbeeld het fotograferen van de interieurs van simpele woningen met een simpele inboedel maar dit tegelijkertijd af te wisselen met mooie intieme portretten van mensen en landschapsfotografie die laat zien wat de omgeving is waar mensen in leven. Maar ook foto’s van het dagelijkse leven met werk en recreatie waarbij ze met simpele middelen weten te overleven. Daarbij zijn er ook foto’s van overvolle gevangenissen en opvangplekken van vluchtelingen. Hij laat dus een heel breed scala aan situaties zien.
  • Welk standpunt neemt de fotograaf daarbij in? 
    Eentje waarbij hij op een objectieve manier de situatie wilt overbrengen op de kijker met foto’s die naast alleen documentair ook heel erg fraai zijn.
  • Hoe is de koppeling tussen de research en het concept van waaruit de fotograaf werkt? 
    Heel nauw, hij heeft veel verhalen van tevoren geresearched en deels ook door zijn producer Paradox. Daarbij heeft hij deze reis met al die verschillende belangrijke bestemmingen niet kunnen maken zonder een goed staaltje research te verrichten van tevoren.
  • Welk standpunt neemt de fotograaf hierbij in? 
    Hij heeft een duidelijk idee van wat hij wilt vertellen maar schuwt hierbij niet om zich te laten verrassen door spontane verhalen die hij onderweg tegen kan komen.
  • Zijn er andere middelen gebruikt dan het fotografische beeld om de kennis van de research over te dragen? 
    Ja zeker, een heel belangrijk onderdeel van dit boek zijn de teksten, grafieken, illustraties en diagrammen waar het vol mee zit. Het is een heel informatief boek en ik vind dat het hierdoor een geweldige documentatie is over de migratiestromen met achterliggende redenen en verhalen in de Amerika’s.
  • Welke inspiratiebronnen heeft de fotograaf gehad en welke visuele interesses/voorkeuren spelen daarbij een rol? 
    Ik heb niet zoveel kunnen vinden over inspiratiebronnen, maar ik weet wel dat hij al heel veel ervaring heeft met documentaire fotografie en migratie en deze kennis dus ook gericht heeft kunnen inzetten in dit werk.
  • Kun je herleiden waar de keuzen van de titel vandaan komt?
    Via PanAm is eigenlijk een directe verwijzing naar de Pan-American Highway die hij als rode draad heeft gebruikt voor dit project. Via betekend ook weg, dus de weg van Panam (Pan America) maar ook dat hij “via” Panam heeft gereisd.
  • Kun je een fotografische stijl herkennen? 
    Ja heel duidelijk. Ik vind dit soort dingen moeilijk uit te leggen maar je merkt wel dat er in het boek een heel aanwezige samenhang is tussen de beelden ook al wisselen de soort beelden elkaar continu af. Daarnaast heeft hij veel gebruik gemaakt van zwart/wit wat de stijl al iets meer accentueert.
  • Behoort de fotograaf tot een bepaalde school in de fotografie? 
    Documentair, uiteraard.

Techniek

  • Welke camera heeft de fotograaf gebruikt? 
    Een digitale DSLR omdat hij veel moest reizen en makkelijk veel beelden moest kunnen schieten.
  • Wat voor lens heeft de fotograaf gebruikt? 
    Verschillende lenzen, 50mm voor de portretten, een normale kitlens (of een professioneler alternatief) voor het algemene werk en misschien wel een groothoek voor een aantal landschappen maar dat denk ik niet.
  • Is het werk in kleur of zwart/wit gemaakt en was daar een reden voor? 
    Vooral in zwart/wit en deels in kleur. Ik denk dat dit gedaan is om er een wat meer dramatische ondertoon aan te geven, en aangezien deze landen zo ongelofelijk mooi zijn met veel groen en kleur heeft hij misschien voor zwart/wit gekozen om de focus te leggen op de mensen en hun verhalen, niet op de fraaiheid van de omgeving. Weer terug naar het klassieke documentaire beeld zoals dat vroeger was met kleurenfotografie alleen voor de schreeuwende reclame.

Welke invloeden zijn gebruikt in het beeld: 

  • Weer: goed weer, bewolkt en zonnig.
  • Licht: heel veel soorten, bewolkt diffuus licht, hard zonlicht, licht van een enkele gloeilamp, een industriële lamp, daglicht dat tussen de gaten tussen de planken doorschijnt, licht dat uit een enkel gat komt binnen in een huis, neonlicht en andere nachtelijke verlichting.
  • Tijd van de dag: ’s ochtends, ’s middags, ’s avonds en ’s nachts.
  • Jaargetijde: geschoten tussen maart 2011 – maart 2012. In de tropische gebieden heb je geen seizoenen maar noordelijker je komt hoe meer de seizoenen aanwezig zijn dus tegen de tijd dat hij in Noord-Amerika was was het herfst-winter en net het begin van de lente.
  • Moment: allerlei momenten, van statische portretten tot een overvolle gevangeniscel tot mensen die in een mijn werken tot een familie die aan het leven is in een huis.
  • Perspectief: allerlei soorten perspectieven, van bovenaf en onderaf tot ooghoogte.
  • Camerastandpunt van de fotograaf: ook al super divers.

Organisatie

  • Wat heeft de fotograaf moeten organiseren om de opnames mogelijk te maken? 
    Hij en Paradox hebben allebei veel research van tevoren gedaan om verhalen te zoeken die hij wilde fotograferen en daarbij moest hij uitzoeken hoe hij zijn reis ging uitstippelen. Daarnaast is het veel werken op locatie en is het van groot belang geweest dat hij zich goed kon inspelen op bepaalde situaties, zeker ook bij verhalen die hij bij toeval tegen kwam.
  • Welke hulp van anderen heeft hij/zij daarbij nodig gehad? 
    De hulp van Paradox en van veel lokale mensen waar hij veel mee heeft samengewerkt.
  • Welke locaties, toestemming, middelen en spullen waren nodig om één en ander mogelijk te maken? 
    In een interview tijdens het programma Kunststof TV in 2013 vertelde hij dat hij de bende’s wilde fotograferen die door extraditie vanuit de Verenigde Staten naar Zuid-Amerika waren gekomen. Hiervoor wilde hij een gevangenis binnen waar bendeleden gevangen zaten en daar een aantal van interviewen. Hij heeft toestemming gekregen van het Ministerie van Justitie van El Salvador om de gangs in de gevangenis te fotograferen. Nadat hij zich aan de poort meldde zei de directeur dat hij twee gevangen zou halen zodat hij ze kon interviewen. Maar Kadir wilde de gevangenis zelf in waarop hem verteld verteld dat dat echt niet kan omdat dat veel te gevaarlijk is, ze durven zelf de gevangenis niet eens in. Hij heeft na een paar dagen toestemming gekregen om toch de gevangenis zelf in te mogen.
  • Hoe lang heeft hij aan dit project gewerkt? 
    Gefotografeerd tussen maart 2011 – maart 2012, uitgegeven eind 2013 dus een goeie 2,5 jaar.
  • Financiën project & boek
    “Kadir besefte dat hij meer moest doen dan alleen fotograferen, wilde hij zijn hoofd boven water houden. ”Dat geldt denk ik voor alle fotojournalisten. We moeten een nieuwe vorm van publiceren vinden waarin ook video en audio een rol spelen.’Uiteindelijk heeft hij het project mede kunnen betalen door middel van crowdsourcing. Via de site emphas.is hebben 126 mensen in totaal 15.500euro gedoneerd.”Daarnaast zijn er ook mensen die via IS Magazine hebben gedoneerd en hebben verschillende fondsen hem gesteund.

Uitvoering van de publicatie

  • Hoeveel pagina’s heeft het boek? 
    420
  • Wat is de verhouding tekst/beeld? 
    Tekst en beeld spelen allebei een heel grote rol in dit boek. Het boek bevat meer beeld dan tekst, maar bij elke foto staan coördinaten en een beschrijving van de situatie. Het boek is opgedeeld in een soort hoofdstukken die verschillende delen van zijn reis beschrijven. Elk hoofdstuk begint een pagina tekst in het Engels en Spaans (alle tekst in het boek is tweetalig) en hier en daar tussendoor een extra pagina met informatie. Ook wordt er veel gebruik gemaakt van grafieken, figuren en tabellen.
  • Hoe zijn de foto’s op de pagina geplaats? 
    Op verschillende interessante manieren. Het boek bestaat voor een groot deel uit hele spreads, waar dan overheen andere foto’s zijn geplaatst op stukken pagina kleiner dan de pagina’s in het boek, waardoor het een soort collage effect geeft. Hierdoor speelt hij met beelden die bij elkaar passen maar niet op dezelfde plek zijn gefotografeerd. De hoofdstukken worden ingeleid met een enkele pagina vol met een foto. Daarnaast komen er in het boek ook uitvouw pagina’s voor die drie pagina’s breed zijn en waar in één foto geplaatst is.
  • Hoe is de volgorde van de foto’s? 
    De volgorde is chronologisch gedaan.

Evaluatie

  • Zou je met hetzelfde onderwerp dezelfde bronnen hebben geraadpleegd? 
    Ik denk het wel, ik zou mij zo goed mogelijk willen inlezen en voorbereiden voordat ik zo’n project zou ondergaan en zeker ook literatuur onderzoek doen voor de statistiek en andere belangrijke informatie die ik aan de kijker zou willen vertellen.
  • Kun je andere bronnen bedenken? 
    Niet per sé, voor dit project zijn ik weet niet hoeveel goeie bronnen geraadpleegd.
  • Zou je met hetzelfde onderwerp en dezelfde bronnen dezelfde keuzes voor de verbeelding hebben gemaakt? 
    Niet helemaal, ik vind dat Kadir teveel gebruikgemaakt heeft van zwart/wit wat in mijn optiek zonde is van de prachtige kleuren die deze twee continenten te bieden hebben, niet alleen omdat het fraai is maar ook omdat ik dit graag zou willen documenteren. Kleur hoort immers ook bij cultuur, klimaat, geografie en architectuur. Alhoewel ik wel zou kunnen begrijpen waarom hij dit heeft gedaan zoals ik al eerder omschreef.
  • Kun je je andere keuzes voor de verbeelding bedenken? 
    Zie hierboven.

Bronnen:

Het boek zelf
http://web.avrotros.nl/fotograafkadirvanlohuizen/player/POMS_AVRO_363356/
http://www.npo.nl/kunststof-tv/10-11-2013/NPS_1230373/POMS_NTR_430884
http://www.dutch-doc.nl/archief/2013/shortlist/
https://noorimages.com/kadir-van-lohuizen-interview-photo-doc-magazine/
https://noorimages.com/interview-with-kadir-van-lohuizen-in-pressmagazine-2/

Advertenties